ارزشیابی پیشرفت تحصیلی
موضوع: ارزشیابی پیشرفت تحصیلی
سخنران: صدیقه اکبری ، روانشناس بالینی
اهداف:
· آشنایی با ارزشیابیهای وابسته به ملاک و وابسته به هنجار و به کار بستن آنها در آزمونهای تحصیلی؛
· آشنایی با ارزشیابیهای پیش، ضمن و پس از آموزش و استعمال آنها در طول یک دورهی آموزشی؛
· بحث و بررسی در مورد انواع آزمونهای مورد استفاده در آموزش و پرورش؛
· آشنایی با قواعد تهیه و تصحیح آزمونهای تشریحی و بحث و بررسی دربارهی بهبود آزمونهای تشریحی.
ارزشیابی آخرین مرحله از فعالیتهای آموزشی و تکمیل کننده سایر فعالیتهای معلم در طول یک دورهی آموزشی است. در این مرحله معلم با استفاده از روشها و فنون مختلف بازدههای یادگیری دانشآموزان را میسنجد و میزان توفیق آنها را در دستیابی به هدفهای آموزشی تعیین میکند. در ضمن استفاده از ارزشیابی، اشکالات کار خود را نیز تشخیص داده و در رفع آنها میکوشد. بدین منظور سمیناری با عنوان ارزشیابی تحصیلی با اهداف ذکر شده در بالا ارائه میشود که مطالب آن به شرح ذیل میباشد:
ارزشیابی پیشرفت تحصیلی:
سنجش عملکرد یادگیرندگان و مقایسه نتایج حاصل با هدفهای آموزشی از قبل تعیین شده.
انواع ارزشیابی های پیشرفت تحصیلی:
1. وابسته به ملاک: در این نوع از ارزشیابی یک ملاک مطلق وجود دارد. مثلاٌ آزمونهای کلاسی یک نوع ارزشیابی وابسته به ملاک است که ملاک مطلق، اهداف آموزشی است.
2. وابسته به هنجار: در این نوع از ارزشیابی ملاک نسبی وجود دارد و معمولاٌ هنجار گروهی میباشد. مثل آزمون کنکور
ارزشیابیها در طول یک دوره آموزشی با توجه به زمان استفاده و هدف استفاده به انواع زیر تقسیم می شوند:
1. پیش از آموزش: ارزشیابیهای آغازین یا سنجش آغازین. هدف: ارزیابی یادگیریهای قبلی و مهارت و میزان علاقه و انگیزه برای دریافت مطلب جدید؛
2. ضمن آموزش: در این دسته ما به شرح دو نوع ارزیابی می پردازیم:
ارزشیابی تکوینی: هدف: آگاهی یافتن از میزان و نحوه یادگیری دانشآموز برای تعیین نقاط قوت و ضعف آنها و تشخیص مشکلات آموزشی معلم.
ارزشیابی تشخیصی: تشخیص عوامل به وجود آورنده مشکلات یادگیری.
3. پس از آموزش: در این مرحله ارزشیابی تکوینی با هدف اندازهگیری یادگیریهای متراکم دانشآموز در طول یک دوره آموزشی انجام میشود که نتایج زیر را به همراه دارد:
· نمره دادن
· اتخاذ تصمیم (آیا دانش آموز به کلاس بالاتر ارتقاء می یابد؟)
· تعیین اثربخشی کار معلم.
انواع آزمونهای پیشرفت تحصیلی کتبی:
1. عینی(بسته پاسخ): در این دسته از آزمو نها سوال و پاسخ به دانشآموز داده میشود. مانند سوالات: صحیح–غلط، جور کردنی، چند گزینه ای.
2. غیر عینی( باز پاسخ): آزمونهایی که سوال داده میشود و پاسخ آن خواسته میشود. جواب اکثراً کوتاه و مختصر اند.
گسترده پاسخ(تشریحی): جواب آزادانه و بدون محدودیت نوشته میشود.
محدود پاسخ (کوته پاسخ): جواب با توجه به چهار چوب تعیین شده نوشته میشود.
معلمان عزیز توجه داشته باشند که در آزمونهای تشریحی به دلیل اینکه تعداد سوالات کم است، بد بودن یک سوال لطمه زیادی به ارزشیابی میزند.
قواعد تهیه سوالهای تشریحی:
1. سوال تشریحی باید با هدفهای آموزشی مربوط باشند.
2. صورت سوال تشریحی با عبارت و کلمات واضح و روشن نوشته شود و از کلیگویی و ابهام پرهیز گردد. (مانند: تعریف کنید، حل کنید، طبقه بندی کنید و....)
3. از کاربرد کلمات چه کسی، چه وقت، کجا و... تا حد امکان پرهیز شود. بهتر است از کلمات چرا، چگونه، به چه دلیل استفاده شود که هدفهای بالاتری را میسنجد.
4. از سوالات و موقعیتهای جدید استفاده کنید. سوالهایی که جواب آنها در کلاس یا کتاب داده میشود صرفاٌ معلومات و حافظه آزمون شونده را میسنجد. استفاده از موقعیتهای جدید و طرح سوالها، قدرت کاربرد و درک و فهم را اندازه گیری میکند.
5. به آزمون شوندگان حق انتخاب چند سوال از میان تعدادی سوال را ندهید.
6. در میان سوالات تشریحی، سوالات کوتاه پاسخ هم قرار دهید. در ضمن تعداد سوالها را بیشتر کنید.
تصحیح پاسخ سوالهای تشریحی:
1. پاسخ سوالها را تنها براساس هدفی که در سوال گنجانیده شده است تصحیح کنید نه عوامل دیگر مانند: املاء، انشاء و ...
2. برای هر سوال یک پاسخ نمونه یا الگو یا کلید در نظر بگیرید. این کار از دخالت عوامل نامربوط جلوگیری میکند.
3. از روش تحلیلی و کلی نمره گذاری استفاده کنید.
4. پاسخ را سوال به سوال تصحیح کنید نه ورقه به ورقه. در این صورت شما یک ملاک واحد را در نظر گرفته میتوانید. پاسخها را با هم مقایسه میکنید، نمره گذاری به آن سوالها آسان میشود.
5. تمام پاسخهای داده شده به یک سوال را بدون وقفه تصحیح کنید.
6. بر روی برگههای آزمون، اشتباهات دانشآموزان را تصحیح کنید. این کار باعث بهبود عملکرد دانشآموزان میشود.
